Giáo hoàng Francis trong đêm Giáng sinh 24/ 12 ( Ảnh: Facebook )
Nguồn: https://daikynguyenvn.com/the-gioi/giao-hoang-khuyen-con-nguoi-song-don-gian-va-tu-bo-ham-me-vat-chat.html?utm_source=facebook.com&utm_medium=social&utm_campaign=Postcron.com
“Cổ thụ nghìn năm không náu thân, sát nhân không rõ chớ động thủ”.Nhan Uyên đáp lại một câu: “Con xin ghi nhớ”, rồi rời đi.
Nhiều nghiên cứu cho thấy thiền định có mối liên hệ trực tiếp tới lợi ích sức khỏe
Ngày 5/6/1972, tại Stockhom,Thụy Điển, “Chương trình Môi trường Liên Hợp Quốc” (United Nations Environment Programme – UNEP) đã ra đời, đánh dấu sự quan tâm của con người đối với môi trường và phát triển bền vững. Không những thế, các tổ chức thế giới đã không ngừng soạn thảo, áp dụng các định chế mới để đáp ứng yêu cầu của ổn định môi trường: Lần đầu tiên một “Hội nghị Thượng đỉnh Trái Đất” về phát triển bền vững, diễn ra tại Rio de Janeiro từ ngày 3 đến ngày 4 tháng 6 năm 1992, đã đề ra “Công ước Khung của Liên hợp Quốc về Biến đổi khí hậu” (United Nations Framework Convention On Climate Change – UNFCCC) – Đó là một Hiệp ước Quốc tế về Môi trường được đàm phán tại “Hội nghị Liên Hiệp Quốc về Môi trường và Phát triển”, mà hầu hết các nước thành viên của LHQ thông qua. Từ đó đến nay đã diễn ra thêm hai đợt Rio + 10, năm 2002 tại Johannesburg, Cộng hòa Nam Phi và Rio + 20 vào năm 2012 tại Rio de Janeiro. Từ năm 1995 các bên tham gia Công ước gặp mặt hằng năm tại hội nghị các bên (COP) để trao đổi, đánh giá tiến trình cải thiện, đối phó với biến đổi khí hậu, đặt ra những yêu cầu mới. Đến nay đã diễn ra COP 19 tại Warsaw, Ba lan (tháng11/ 2013).
Tại hội nghị lần thứ 19 này, cũng là lúc cơn bão nhiệt đới Haiyan, chịu ảnh hưởng bởi năng lượng trữ trong các vùng biển ngoài khơi do nhiệt độ tăng, đổ ập vào miền Trung Philippin, với sức gió mạnh hơn 230 km/giờ, làm chết và mất tích khoảng 10 ngàn người, khiến cho những giọt nước mắt ngậm ngùi của Trưởng đoàn Đại biểu Philippin – Yeb Sano – gây xốn xang hội nghị. Trong suốt những ngày hội nghị diễn ra, ông tuyên bố tuyệt thực mong cảm hóa con người, để đạt được những cam kết và thỏa thuận có ý nghĩa nhất.Tại đây, trong bài phát biểu của mình, phỏng theo lời lãnh đạo sinh viên Philippines – Ditto Sarmiento * – ông kêu gọi nhanh chóng cứu vãn sự biến đổi khí hâu: “Nếu không phải chúng ta thì là ai? Nếu không phải bây giờ thì là bao giờ? Nếu không phải ở Warsaw thì ở đâu?”. Với tính cách thẳng thắng, trung thực, ông chia sẻ: “Những gì đất nước tôi đang trải qua, kết quả của hiện tượng thời tiết khắc nghiệt sự kiện, thật điên rồ. Khủng hoảng khí hậu là sự điên rồ.
Chúng ta có thể chấm dứt sự điên rồ ấy. Ngay tại đây, ở Warsaw.
Và bởi vì mặc dù đã có những thành tựu đáng kể từ khi ra đời Công ước khung của LHQ về Biến đổi khí hậu, nhưng 20 năm nay chúng ta vẫn không thực hiện được mục tiêu cao nhất của Công ước.
Khi không hoàn thành được mục tiêu của Công ước, chúng ta có lẽ đã phê chuẩn cho sự diệt vong của những nước dễ bị tổn thương”.
Qủa thật rằng đó là một sự điên rồ! Và hơn thế, phải chăng đó còn là một tội lỗi? Có lẽ nào chúng ta chấp nhận một sự thật trớ trêu như thế! Có lẽ nào, đây là phác thảo cho bản luận tội dành cho tất cả “chúng ta”: “Khi không thực hiện và hoàn thành mục tiêu của Công ước, chúng ta có lẽ đã phê chuẩn cho sự diệt vong của những nước dễ bị tổn thương”!
Ôi, nghiệt ngã làm sao!
Chúng ta có thắt lòng vì nỗi cay nghiệt này!
Chúng ta nhớ lại một sự kiện đặc biệt khác: Tại Hội nghị Thượng đỉnh Trái đất lần đầu tiên năm1992, Severn Suzuki, một cô bé 12 tuổi ở Vancouver, Canada, đại diện cho nhóm ECO – (Tổ chức Trẻ em vì Môi trường) đã tự quyên tiền vượt qua 8000km đến với đất nước Brazin, nơi diễn ra hội nghị để gửi một thông điệp về nỗi ưu tư của những tấm lòng son trẻ, cho các vị lãnh đạo trên khắp thế giới đang hiện diện bàn về phát triển bền vững.
Bài diễn văn có thể đã làm cho hội nghị lắng nghe và cảm phục. Bởi, với cái tuổi còn ngây thơ, trẻ con ấy, lại đủ dũng cảm, trí tuệ nói lên điều mình nghĩ, như mệnh lệnh của lương tri nhân loại.
Xin trích dẫn một số đoạn trong bài diễn văn của em:
“Tôi chỉ là trẻ con nhưng tôi đã hiểu rằng, chúng ta đều có phần trách nhiệm, và nên cùng hợp tác hành động hướng về mục tiêu chung. Giận dữ không làm tôi mù quáng. Dù sợ hãi, tôi cũng không ngại nói với cả thế giới những gì mình nghĩ”
“Tôi chỉ là trẻ con nhưng tôi đã hiểu rằng, nếu số tiền dùng để cung phụng chiến tranh kia được dùng cho việc tìm kiếm giải pháp cho các vấn đề môi trường, chấm dứt đói nghèo, đi tới các hiệp ước thì trái đất này sẽ tuyệt vời tới nhường nào”
“Ở trường học, ngay từ lớp mẫu giáo, người lớn vẫn dạy chúng tôi cách ứng xử đúng mực. Các vị dạy chúng tôi không được đánh nhau. Phải cố gắng tìm ra các giải pháp. Tôn trọng mọi người. Sửa chữa lỗi lầm mình đã gây ra. Không làm hại các sinh vật khác. Phải biết chia sẻ chứ đừng tham lam… Vậy tại sao các vị lại làm những việc chính các vị dạy chúng tôi không nên làm?”
"Bố tôi thường nói, “Hành động sẽ tạo nên con người, chứ không phải lời nói”. Vâng, nhưng những gì các vị làm khiến tôi khóc hàng đêm. Các vị luôn nói rằng các vị yêu chúng tôi, nhưng tôi xin thách thức các vị hãy hành động đúng như những gì đã nói” [1]
Ôi, chân thành biết bao! Thật thà vô cùng! Quan tâm, yêu thương cuộc đời tận đáy lòng! Nỗi niềm này, đắng cay này, cảm xúc dâng trào kia được thốt ra từ một cô bé chưa đến tuổi trưởng thành:“…Vâng, nhưng những gì các vị làm khiến tôi khóc hàng đêm...” Tôi cho rằng những tiếng kêu rên thiết tha, ngậm ngùi, uất nghẹn ấy làm cho “các vị” và chúng ta - những ai còn chút lương tâm, liêm sỉ sẽ cảm thấy xót xa, hổ thẹn chăng?
Giờ đây, khi cuộc đời bể dâu trôi nổi trên hành trình vô định 22 năm, sau thời khắc lịch sử của thông điệp hùng hồn ấy, trong số những người tham dự hội nghị năm xưa, và cả chúng ta, có bao nhiêu người còn nhớ đến những lời đau xót tận tâm can như thế! Thời gian đằng đẵng, có đủ cho chúng ta thức dậy lương tri con người trên con đường tìm kiếm sự phát triển thịnh vượng và bền vững.
Có chăng sự tỉnh thức từ những nhà quản trị của các quốc gia? Và đâu là một hứa hẹn cho tương lai bền vững, khi những lời thách thức của cô bé năm xưa vẫn còn vang vọng mãi trên các phương tiện truyền thông đại chúng:
“… Các vị luôn nói rằng các vị yêu chúng tôi, nhưng tôi xin thách thức các quí vị hãy hành động như những gì đã nói.”
Thật là trớ trêu, ray rức, đớn đau khi chiêm nghiệm điều này! Vì những gì tồi tệ của đời sống và môi trường, còn nhức nhối, đe dọa, trêu ngươi chúng ta nhan nhản hàng ngày.
Trái đất bị khai thác đến cạn kiệt! Trái đất lâm bệnh, suy tàn!
Những nhà lãnh đạo các quốc gia có đủ can đảm để nhìn thẳng vào thực tại?
Chẳng phải con người đã có “Chiến lược Bảo tồn Thế giới”? (**) Chẳng phải tại Rio de Jenirio, các nhà lãnh đạo đã cùng nhau khẳng định rằng: “The future we want” (Tương lai chúng ta muốn) – Đó là văn bản kết thúc hội nghị Rio + 20 (2012) với khoảng 50 trang, mang tựa đề và nội dung có vẻ như rất quan tâm, đầy trách nhiệm nhưng sau ba ngày, hội nghị kết thúc, thế giới lại hụt hẫng, thất vọng vô cùng. Giới bảo vệ môi trường thì chỉ trích văn bản hội nghị quá yếu kém để thúc đẩy tăng trưởng bền vững, không vạch ra được những mục tiêu cụ thể, để hướng tới một tương lai sáng sủa nào.
Theo giới quan sát và những nhà quan tâm môi trường, Thượng đỉnh Rio +20 đã thất bại, chủ yếu do sự thờ ơ, lơ là thiếu quyết tâm ở cấp chính phủ cũng như nhiều nước phát triển bỏ mặc, phó thác cho sự rủi ro chung này.
“Có những chỉ trích mạnh mẽ đối với dự thảo tuyên bố của Thượng đỉnh Rio+20 như của giám đốc phụ trách chính trị của GreenPeace, ông Daniel Mittler, rằng chúng ta đưa ra một viễn kiến chung về bất động và hủy diệt.
Ông Lasse Gustavsson thuộc WWF thì cho rằng dự thảo của tuyên bố chung thật đáng thất vọng: ngôn từ thì quá nhẹ, kết quả cũng không đi đến đâu, chẳng đạt đến những điều mà con người và hành tinh trái đất cần có.
Chỉ trích cũng được đưa ra khi thành phần tham dự thượng đỉnh Rio+20 thiếu vắng những vị lãnh đạo các nước có vị thế lớn trong cục diện toàn cầu như tổng thống Mỹ, thủ tướng hai nước Anh và Đức.
Tổng thống Bolivia lên tiếng cho rằng ‘kinh tế xanh’ chính là ‘chủ nghĩa thực dân mới’ mà những nước giàu áp lên các quốc gia đang phát triển. Tổng thống Ecuador thì cáo buộc những nước giàu cướp bóc hành tinh trái đất và tiêu thụ tài sản môi trường một cách tự do.” [2]
Dù sao thì cũng ghi nhận có những vị lãnh đạo các quốc gia còn chú ý đến đời sống cộng đồng; nhưng dự thảo của tuyên bố chung thật đáng ngờ, chẳng đi đến một thỏa hiệp chân thành thiết tha và đáng có cho một tương lai thật sự nào.
“The future we want” (Tương lai chúng ta muốn)? Đó là một tương lai vô định và mờ mịt như những gì đã và đang diễn ra; tương lai của những con chữ vô hồn và trò chơi chữ nghĩa.
Hỡi những người quyền uy cao ngất ngưỡng!
...?
Hỡi chúng ta! Chúng ta có suy tư về sự liên đới trách nhiệm của mình ở cuộc đời này? Chúng ta có cảm thông cho đồng loại của mình luôn sống trong lo âu, phập phồng sợ hãi? Chúng ta có tự vấn về đạo đức và bổn phận làm người?
Chúng ta lắng nghe Giáo sư Eiji Hattori, Chủ tịch danh dự của WFUCA (Liên hiệp các Hội UNESCO Thế giới) khẳng định:
“Không xác lập đạo đức toàn cầu, chúng ta không thể tạo dựng nền văn minh tương lai của nhân loại, không thể để lại cho các thế hệ kế tiếp một hành tinh tươi đẹp” .[3]
Vậy nền văn minh tương lai nào cho chúng ta khi hành tinh này đã quá sức chịu đựng của nó, như thực tại hiện ra trước mắt mọi người, và những lời nhận xét đầy lo âu của những nhà khoa học, những vị học giả quan tâm đến đời sống cộng đồng. Tương lai nào cho chúng ta và tương lai nào của phát triển bền vững, khi chúng ta vẫn sống trong trạng thái điên rồ!
Có phải điên rồ không, khi con người vẫn chấp nhận tự tạo ra môi trường không thể kiểm soát được, và Địa Cầu này đã quá sức chịu đựng trước một thảm kịch hủy diệt không thể tồi tệ hơn.
Điều tất yếu và không thể tranh cãi là chúng ta đang sống trong Ngôi Nhà Thế Giới với một Tổ Quốc Chung là Địa Cầu – Trái Đất này. Không nhận thức rõ điều này, loài người chắc chắn sẽ hủy diệt nhau mà thôi!!!
Trở ngại lớn nhất là tinh thần dân tộc mỗi quốc gia trên chặng đường xây dựng chiến lược phát triển của đất nước minh; họ sẵn sàng xả vô tận khí thải co2 độc hại ra môi trường, gây mất an toàn chung cho thế giới, bất chấp sự phản kháng của cộng đồng.
Định chế của thế giới như tăng trưởng kinh tế theo chuẩn “GDP” (Gross Domestic Product) – Tổng sản phẩm nội địa), là một thí dụ điển hình cho quan điểm phát triển, thịnh vượng mơ hồ, mà ngày nay rất nhiều nhà khoa học đã chỉ ra: GDP là một thước đo dễ gây ngộ nhận và lệch lạc khi được dùng để đánh giá thành công của một quốc gia. Các nhà khoa học có thể ước tính được các tác động về mặt môi trường và xã hội, cũng như sự bất bình đẳng về thu nhập, do tăng trưởng GDP. Do đó, đã tới lúc cần tìm cách áp dụng những thước đo khác. Ngày nay, nhiều nước có xu hướng đang loại bỏ chỉ số tăng trưởng GDP, và thay vào chỉ số “GPI” (Chỉ số phát triển đích thực); cũng như đất nước Buhtan đã từng áp dụng chỉ số “GNH” (Gross National Happiness – Tổng Hạnh phúc Quốc gia), đặt ra vào năm 1971. Bhutan là nước duy nhất bảo vệ rừng còn nguyên vẹn. Từ năm 1984 đến 1998, tuổi thọ trung bình của người Bhutan đã tăng thêm 19 năm. Người dân Bhutan hài lòng với cuộc sống của mình. Họ coi tăng trưởng chỉ là công cụ chứ không phải mục tiêu để đạt được.
Gần đây, “Chỉ số Hành tinh Hạnh phúc – HPI” (Happy Planet Indes) do Tổ chức Nghiên cứu Kinh tế – Xã hội phi chính phủ – NEF (New Economic Foundation – Qũy Kinh tế Mới) được đưa ra để xếp hạng cuộc sống hạnh phúc ở các nước, ba năm một lần. Đây là cách đánh giá hạnh phúc độc lập. Chỉ số Hành tinh Hạnh phúc căn cứ trên ba tiêu chí căn bản nhất của đời sống: Tuổi thọ trung bình; mức độ hài lòng cuộc sống và bảo vệ môi trường. Theo chỉ số này, thì năm 2006, “ở Vanuatu – một quốc đảo nằm biệt lập ở giữa Nam Thái Bình Dương có khí hậu tuyệt vời, gồm nhiều bộ tộc sống hòa thuận, ít chấp nhận các phương tiện hiện đại, có ý thức bảo tồn nếp sống địa phương, bộ tộc bản địa còn sống hoang sơ, kinh tế chủ yếu là nông nghiệp, du lịch, GDP trung bình chỉ 1.300USD được xếp đầu bảng, kế đó là các nước đang phát triển như Colombia, Costarica, Guatemala... trong khi các nước dẫn đầu về kinh tế thế giới như Mỹ, Nhật, Anh, Pháp, Đức… thì ở hạng gần cuối ( 81– 150 ) trên tổng số 178 quốc gia.” [4]
Hạnh phúc là trạng thái cảm xúc của ý niệm, rất được chú ý và quan tâm của loài người, nhưng ngay cả bản chất của hạnh phúc cũng khó có sự thống nhất và đồng tình trong quan niệm chung. Hạnh phúc có phải là cảm giác thích thú, sung sướng và thỏa mãn những điều kiện hay toại nguyện nhất thời nào đó? Có phải hạnh phúc là sự sở hữu nhiều của cải vật chất? Nếu vậy thì rõ ràng hạnh phúc là mục tiêu rất bấp bênh và khó thực hiện, luôn phụ thuộc vào điều kiện khách quan, đôi khi vượt quá tầm kiểm soát, ý chí của bản thân. Cho dù nhiều lúc ta đạt được những điều thỏa mãn này nhưng nó như những khoảnh khắc của khoái cảm, cảm giác nhất thời, thoáng qua bởi ham muốn của con người là vô cùng.Và lịch sử đã chỉ ra rằng, một số quốc gia trong cuộc mưu sinh chiếm đoạt của cải, tài nguyên thiên nhiên, thỏa mãn cho khát vọng giàu có,“hạnh phúc” của dân tộc mình dẫn đến xung đột, chiến tranh trong cạnh tranh sinh tồn…
Những nghiên cứu và dẫn chứng của Gs kinh tế tại Đại học Kinh tế London, Richard Layard đã cho thấy một cách nhìn độc đáo, sáng tỏ về xã hội và cuộc sống của chính con người chúng ta:
“…Dù thu nhập được tăng hơn gấp đôi, người phương Tây vẫn không hạnh phúc hơn cha anh họ năm mươi năm trước…; Một nghiên cứu mới nhất đã phát hiện rằng trong hơn nửa thế kỷ qua, khi các nền kinh tế phát triển hơn trước nhiều thì con người vẫn không có vẻ hạnh phúc hơn.”***
KẾT
Phải chăng “Hiến Chương Trái Đất” [5] đã được những tổ chức có thẩm quyền nhận thức đúng đắn và phổ cập ? Phải chăng “Chiến lựợc "Bảo tồn Thế giới” đã thực thi? Và tương lai nào cho xã hội loài người, và cho phát triển bền vững, khi vẫn còn đó những điều mê muội của con người, trong sự vận hành thế giới với những tư tưởng hủy diệt, lệch lạc, khập khiễn, thiếu nhất quán như hiện nay? Hành tinh suy kiệt, bệnh hoạn, biến dị; khí hậu biến đổi khắc nghiệt; thiên tai, dịch bệnh triền miên...;đạo đức băng hoại và văn hóa suy đồi.
Chúng ta đã có sự thành tựu phong phú và đáng kể về kinh tế trong rất nhiều công trình, sản phẩm phục vụ cho lợi ích của nhân loại. Nhưng đã tới hạn của sự phiêu lưu kinh tế, khi Địa Cầu không còn đảm bảo cho sự tồn tại của mình và tồn tại cho chúng ta để được hưởng những thành quả này.
Đã có rất nhiều nhà khoa học chỉ ra rằng: cần phải có tư duy mới về năng lượng. Thật vậy, một đời sống bền vững, phải trên cơ sở của việc xác định lại nguồn năng lượng xanh và sạch, mới đảm bảo cân bằng sinh thái và ổn định môi trường.
Đã đến lúc chúng ta cần tỉnh thức để thấu hiểu, xác định lại tư duy phát triển. Thận trọng, đắn đo, khi tiếp tục khai thác các nguồn tài nguyên khoáng sản đã cạn kiệt trong thiên nhiên, để chạy theo nền văn minh vật chất.
Tôn trọng, chung sống hòa bình, hài hòa với thiên nhiên. Đó là điều chắc chắn phải tuân phục một cách nhất quán nếu không muốn bị hủy diệt vì sự thờ ơ này!
Và thực tế xã hội loài người đang hiển hiện là một tất yếu đã xảy xa, đang xảy ra…để dẫn đến tình trạng khủng hoảng như hiện nay, cũng là một cơ hội cho chúng ta quán xét lại toàn bộ tri thức, nhận thức và hành vi của mình.
Trở lại câu chuyện của cô bé Serven Suzuki năm xưa...về nỗi ưu tư, yêu thương và đầy trách nhiệm với cộng đồng:“...Vâng, nhưng những gì các vị làm khiến tôi khóc hàng đêm. Các vị luôn nói rằng các vị yêu chúng tôi, nhưng tôi xin thách thức các vị hãy hành động đúng như những gì đã nói”
Ôi! thêm một lần nữa để chúng ta thấm thía, ngẫm ngợi, ray rức, thấu hiểu về mình, thấu hiểu trí tuệ và tư duy phát triển của nhân loại hiện nay.
Cho dù chúng ta có mặc cảm tội lỗi trước lời thách thức năm xưa của Servern Suzuki, thì cũng mong mỗi người thêm một lần thức dậy lương tri để hành động xứng đáng với chức phận Con Người.
Thấu hiểu, thay đổi thực tại để hướng đến tương lai không có phương cách nào bằng Cách mạng xã hội về tình Yêu thương Môi trường.
Cách mạng xã hội chỉ có thể đạt được thành tựu viên mãn nhất, lý tưởng nhất với tâm nguyện Thật Thà, Tử Tế, Bao Dung, Chân Thành và Thiện Lành.
ĐỊA CẦU NÀY SẼ TƯƠI ĐẸP, BỀN VỮNG HƠN; XÃ HỘI LOÀI NGƯỜI CHÚNG TA SẼ RẠNG RỠ HƠN, DIỆU KỲ HƠN KHI MỖI CHÚNG TA DÁM THỰC HIỆN CÁCH MẠNG CÁ NHÂN MÌNH!
Tô Quốc Chung
Tháng 7/ 2014
Chú thích :